Każda maszyna użytkowana przez człowieka wymaga wykonywania okresowych przeglądów. Ten obowiązek dotyczy także wszelkiego rodzaju wind osobowych klasyfikowanych jako Urządzenia Transportu Bliskiego, czyli UTB. Od właściwego funkcjonowania takiej windy zależy bezpieczeństwo jego użytkowników. W porę wykryta usterka może ocalić komuś zdrowie, a nawet życie. Można zapobiec wymadkowi, z tego powodu należy dbać o regularne wykonywanie przeglądów. Dźwigi jako urządzenia transportu bliskiego muszą być poddawane badaniom okresowym, eksploatacyjnym, ale także w miarę potrzeb powypadkowym lub poawaryjnym. W przypadku tego typu urządzeń wykonywanie okresowych przeglądów regulują przepisy prawa, a dokładniej mówiąc rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego. Także Urząd Dozoru Technicznego sporządził wytyczne, które zobowiązują właścicieli dźwigów osobowych do wykonywania okresowych badań technicznych. 

Jak trzeba odpowiednio zadbać o bezpieczeństwo dźwigów UTB?

Ocenia się, że w Polsce znajduje się około 100 tysięcy dźwigów osobowych. Część z nich zostały zamontowane już po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, przez co są zgodne z obecnymi normami bezpieczeństwa. Jednakże mimo wszystko większość z nich nie spełnia najważniejszych regulacji bezpieczeństwa. Największym kłopotem są wieżowce wybudowane w latach 70, gdyż ich stan techniczny wymaga dużo remontów, a dźwigi osobowe nie są priorytetem. Właściciele tych budynków nie garną się do wymiany dźwigów, a swoje decyzje uzasadniają tym, że przecież działają one bezproblemowo od wielu lat. Z pewnością nie jest to odpowiedzialne działanie jeśli chodzi o zdrowie i życie mieszkańców. Stając naprzeciw temu zagadnieniu Minister Przedsiębiorczości i Technologii zaktualizował przepisy w kwestii eksploatacji urządzeń podlegającym przepisom dozoru technicznego. Nałożono obowiązek dokonywania przeglądów technicznych w celu oceny stanu funkcjonowania dźwigu. 

Dlaczego dźwigi jako urządzenia transportu bliskiego muszą posiadać resurs?

Według definicji resurs jest okresem zdolności użytkowej, czyli inaczej mówiąc jest to obligatoryjny przegląd specjalny dźwigu, który ma określoną ważność. Po przekroczeniu wyznaczonego terminu należy ponownie zlecić sporządzenie oceny stanu technicznego. Jeśli chodzi o dźwigi, to właściwościami branymi pod uwagę są intensywność eksploatowania, oraz obciążenie jest poddawane urządzenie. Warto pamiętać, że resurs jest przeglądem specjalnym ,który powinien być przeprowadzony przez właściwego eksperta. Ważną kwestią jest także to, że taki dźwig jeździ się w szybie, który też musi być regularnie kontrolowany. Dlatego osoba, która będzie przeprowadzała resurs UTB musi posiadać odpowiednie uprawnienia budowlane. Przegląd specjalny wind może być wykonywany przez przedstawiciela producenta, ale koniecznie musi on dysponować określonymi uprawnieniami. 

Przegląd specjalny wind – co obejmuje?

To jaki powinien być zakres przeglądu specjalnego Urządzeń Transportu Bezpośredniego zawiera instrukcja dołączona przez producenta. Bywa, że w instrukcji nie ma takich informacji, w takiej sytuacji należy kierować się odpowiednimi normami, specyfikacjami technicznymi, oraz aktualną wiedzą techniczną. Ważne, aby taki przegląd specjalny obejmował swoim zakresem najważniejsze podzespoły, które mają wpływ na bezawaryjne korzystanie z windy. O jakie dokładnie elementy chodzi? Są to przede wszystkim:

  • cała konstrukcja nośna, czyli dokładniej mówiąc jest to szyb, rama kabiny, rama wciągarki, ale także prowadnice,
  • mechanizm napędowy na który składają się liny, mocowania lin, i wciągarka,
  • układ elektryczny – instalacja w szybie, aparatura odpowiadająca za sterowanie urządzeniem,
  • układ hydrauliczny czyli przewody, siłowniki, oraz agregat hydrauliczny
  • sterujące bezpieczną pracą dźwigu czyli np. system alarmowy.

Taki przegląd specjalny dźwigów UTB musi być zwieńczony sporządzeniem właściwego protokołu, w którym zawarty jest wynik przeglądu, dane osób odpowiedzialnych, termin następnego przeglądu, a także kryteria oceny. 

Profilaktyka jako podstawa bezpieczeństwa dźwigów UTB

Jak w przypadku wielu urządzeń, tak również jeśli chodzi o dźwigi UTB bardzo ważna jest profilaktyka. Wiele awarii można zawczasu znaleźć i naprawić, co znacznie zwiększy bezpieczeństwo tego typu urządzeń. Niestety, jeśli chodzi o windy z lat 70 problem jest poważniejszy, ponieważ takie mało dokładne przeglądy mogą okazać się niewystarczające i nie znajdą wszystkich usterek. Urząd Bezpieczeństwa Technicznego monitoruje stan techniczny w miarę możliwości usuwając pojawiające się usterki i wymieniając uszkodzone części. Niestety, jeśli chodzi o aparaturę sterową problem może okazać się bardziej złożony. Zbudowana jest ona z podzespołów, których funkcjonalność po 40 latach jest bardzo ograniczona. Jedynym wyjściem często jest wymiana jej, co poprawi bezpieczeństwo całego dźwigu. 

Stare windy – jakie niosą za sobą zagrożenia?  

Obecnie technika poszła do przodu, także jeśli chodzi o dźwigi osobowe. Stare mechanizmy zamontowane w blokach nie mają niektórych zabezpieczeń, których nie brakuje w tych nowocześniejszych modelach. Należy pamiętać, że te starsze modele nie mają drzwi kabinowych. Ponadto taki dźwig nie ma zabezpieczeń przed zbyt szybką jazdą do góry, a także właściwych zabezpieczeń przed niechcianymi ruchami kabiny. Co istotne brakuje tu także łączności głosowej z serwisem, ponadto drzwi przystankowe nie posiadają kontroli zaryglowania. Są to niedociągnięcia których nie da się zupełnie zlikwidować.

Jedynym wyjściem jest wymiana całego urządzenia, ale jest to wyjątkowo droga inwestycja. Następnym ubytkiem jest także mała dokładność jeśli chodzi o zatrzymywanie się na przystankach. Zazwyczaj taka kabina nie trafia w poziom piętra i powstaje stopień, który jest trudny do pokonania szczególnie dla osób na wózkach inwalidzkich i starszych. Windy z lat 70 muszą być co pewien czas reperowane, a zniszczone części wymieniane, ale trzeba pamiętać, że nigdy nie będą one działały tak jak nowe. Dlatego niezbędne jest częstsze robienie przeglądów technicznych a także stały kontakt z serwisem. Trzeba wówczas bezwzględnie stosować się do zaleceń wydanych przez ekspertów. Oczywiście wraz z upływem lat tego typu problem będzie się nawarstwiał, dlatego w dłuższej perspektywie niezbędna będzie wymiana całego urządzenia. 

You may also like